Indeksacja recesów uwłaszczeniowych
z terenów Wielkopolski i części Kujaw (dawne Wielkie Księstwo Poznańskie) z lat 1823-1910

Projekt recesy jest realizowany przez Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne "Gniazdo" i ma na celu indeksację zachowanych recesów uwłaszczeniowych z terenów Wielkopolski i części Kujaw znajdujących się pod pruskim zaborem. Projekt jest realizowany we współpracy Archiwum Państwowego w Bydgoszczy.

Tematyka projektu

Pierwsze działania związane z uwłaszczeniem chłopów na ziemiach dawnego zaboru pruskiego rozpoczęły się już w 1799 r. zamianą pańszczyzny na czynsz w dobrach królewskich. W 1807 r. zniesiono poddaństwo, zaś w 1811 r. zezwolono na wykup ziemi przez chłopów. Na dobre, reforma uwłaszczeniowa rozpoczęła się w 1823 r. Wszystkie przekształcenia własnościowe spisywano w oddzielnych dokumentach nazywanych recesami. Proces uwłaszczeniowy zbiegł się z utworzeniem katastru nieruchomości, regulacji granic gruntów i założenia oddzielnych ksiąg gruntowych dla poszczególnych działek i nieruchomości.

Proces uwłaszczeniowy trwał latami, często od momentu sporządzenia recesu do jego realizacji mijało nawet kilkadziesiąt lat. Sprawy sporne (jak na przykład zniesienie współwłasności łąk, pastwisk, itd) regulowano oddzielnymi recesami, a nierzadko należało również ustalić dokładne granice działek. Duża liczba recesów uwłaszczeniowych (nawet po kilka dla każdej wsi) powoduje, iż bardzo trudno odnaleźć interesujące nas nazwiska uwłaszczanych chłopów - w dużej części naszych przodków. Stąd zrodził się pomysł na zindeksowanie dostępnych recesów.

Indeksacja

W 2019 r. przystąpiliśmy z gronem wolontariuszy do fotografowania i indeksowania zachowanych recesów uwłaszczeniowych udostępnionych dzięki uprzejmości Archiwum Państwowego w Bydgoszczy. Z czasem mamy nadzieję, na rozciągnięcie tej współpracy także na inne archiwa regionu. Proces jest bardzo czasochłonny - począwszy od skatalogowania recesów, poprzez wykonanie zdjęć i ich obróbkę, wypisanie nazwisk uwłaszczonych chłopów, poprzez przetworzenie tych danych i wstawienie do wyszukiwarki.

Obecnie nad projektem pracują: Mariola Bała, Katarzyna Czepulis-Rastenis, Wojciech Derwich, Eugeniusz Forma, Bogdan Jarosz, Wojciech Jędraszewski, Danuta Kot, Beata Kroszka, Katarzyna Kruger, Adam Lewandowicz, Mariusz Maćkowiak, Mirosława Marciniak, Joanna Raczkowska, Kazimierz Robaszkiewicz, Genowefa Szulc oraz Danuta Wojcięgowska. Stroną informatyczną przedsięwzięcia zajmuje się Maciej Głowiak, a umieszczenie danych w internecie możliwe jest dzięki uprzejmości Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego, które dostarcza infrastruktury serwerowej.

Prezentowana wersja wyszukiwarki ma charakter pilotażowy i na bieżąco umieszczać będziemy nowe dane. Obecnie zindeksowanych są miejscowości powiatu koźmińskiego (zobacz: pełna zawartość bazy danych), przed nami jeszcze więc dużo pracy. Jeśli chcesz wesprzeć tworzenie indeksów, prosimy o kontakt.

Wyszukiwanie

W tej chwili utworzyliśmy uproszczoną wersję wyszukiwarki, aby sprawdzić, czy proces indeksacji, prezentowania zdjęć i przetwarzania danych działa poprawnie. Możemy wyszukiwać po nazwiskach, ale w przyszłości dodamy dodatkowe kryteria wyszukiwania.

Po wpisaniu nazwiska, ukazuje się lista rezultatów - nazwisk wraz z odnośnikiem do zawartości recesu. Nazwiska nie są indeksowane z dokładnością do konkretnej strony, więc zazwyczaj należy przejrzeć całą zawartość recesu - jeśli nazwisko pojawia się kilka razy, oznacza to, że dana osoba wystąpiła w kilku recesach. Obecnie projekt pilotażowo zawiera 17.717 z powiatu Koźmin.

Kontakt

Wszelkie zapytania i sugestie proszę umieszczać na Forum WTG w temacie Recesy uwłaszczeniowe, lub przesyłać na adres: recesy.wlkp@gmail.com

WTG „Gniazdo”

Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne „Gniazdo” jest organizacją pożytku publicznego. Wspiera ludzi odkrywających swoje rodzinne historie i propaguje szeroko pojętą genealogię. Jest również realizatorem wielu interesujących projektów genealogicznych i historycznych. O szczegółach przeczytacie więcej na naszej stronie internetowej

Przejdź na stronę wtg-gniazdo.org...